Amsterdamse scholen zetten gevluchte leraren in
19

Amsterdamse scholen zetten gevluchte leraren in

Het was een bijzondere dag voor de 27-jarige Betul Jilmaz*. Donderdagmiddag kregen zij en zeven andere statushouders te horen dat ze aan de slag kunnen bij een openbare basisschool in Amsterdam-West.

“Ik heb een baan!”. Ze heeft het net gehoord, haar blijdschap is bijna voelbaar door de telefoon. Of ze het had verwacht? “Eigenlijk niet, want er was niets beloofd. Het was echt een verrassing.”

Ruim tien maanden geleden begon Betul samen met negen andere vluchtelingen uit Turkije en Syrië aan een intensief opleidingstraject. Ze liep stage op een basisschool en volgde intensieve taal- en onderwijstrainingen. Het project is een initiatief van onderwijsorganisatie Het Schoolbureau en werd uitgevoerd in samenwerking met de stichting Westelijke Tuinsteden, een koepel waar zestien Amsterdamse openbare basisscholen bij zijn aangesloten. De centrale vraag: kunnen vluchtelingen met een onderwijsachtergrond helpen het lerarentekort op te lossen?

Hoge lat

Deze pilot laat zien dat dat wel degelijk kan, zegt Vivianne Spruit van Het Schoolbureau. Van de tien deelnemers vielen er na het eerste deel van het traject twee af. Eén van hen kwam daarna toch in aanmerking voor een aanstelling als onderwijsassistent. De acht die deze week ook het tweede deel van het traject afrondden, sleepten allemaal een baan als leraar, zij-instromer of onderwijsassistent in de wacht.

Makkelijk was het niet, vertelt Spruit. Vooral de Nederlandse taal was een grote hobbel. “De deelnemers kwamen op B1-taalniveau binnen en moesten in drie maanden naar B2. De lat lag hoog, dus dat was wel heel spannend.” Maar het harde werken bleek die zomer zijn vruchten af te werpen; het lukte de Syriërs en Turken om hun Nederlands op het beoogde niveau te krijgen.

Zwaar maar gezellig

Het traject vergde veel van de deelnemers, weet Spruit. Ze waren moe, en diezelfde zomer begon het tweede deel van de opleiding. Daarin bleek al snel dat de prestaties uiteenliepen. De één ontwikkelde zich sterk in taal, de ander deed het beter op onderwijsgebied. Mensen met wie het eerst heel goed ging, kregen te maken met onverwachte maar begrijpelijke tegenslagen. “Je komt in een nieuw land, je wilt iets bereiken. En vervolgens bereik je het ook. Dat is heel mooi, maar ook verdrietig. Want dan komt het besef: mijn toekomst ligt in dit land. Dat is een soort rouwproces.”

Dat het intensieve maanden waren, kan Betul beamen. “We waren vijf dagen per week bezig met onderwijs, taal en stage. Dat was zwaar, maar ook gezellig.” Ook van de andere deelnemers zegt ze veel te hebben geleerd. “Bijna iedereen was al leraar in zijn eigen land, en iedereen had zijn eigen manieren. Dat was leuk om te ervaren.”

LEES OOK:Geef vluchtelingen een warm welkom met de Welcome App

Even wennen

Voordat ze vluchtte naar Nederland stond Betul ook voor de klas, in Turkije. Een heel andere ervaring, vertelt ze. “Hier in Nederland zijn kinderen heel veel bezig in de les. Ze doen activiteiten en maken opdrachten. De instructies van de leraar zijn maar kort. In Turkije is dat heel anders. Daar luisteren kinderen de hele dag naar de leraar. En alle opdrachten zijn huiswerk.”

Toch lukte het haar om snel te wennen aan de Nederlandse onderwijsmethode. “De meeste kinderen kunnen zich niet zo lang concentreren. Luisteren vinden ze moeilijk. Daarom vind ik het hier beter.”

Blij met de juf

Hoe de kinderen zelf het vinden om een nieuwe juf in de klas te hebben? “Interessant”, lacht Betul. “En ze willen heel graag helpen. Dan zeggen ze: ‘Juf, u bent heel goed in lesgeven. U spreekt niet heel duidelijk, maar we begrijpen u wel. We zijn heel blij met u.’”

“Voor leerlingen is het echt geweldig”, bevestigt Spruit. Dat de stichting Westelijke Tuinsteden een “zeer gemengde populatie” heeft, draagt daar volgens haar aan bij. “Eindelijk staat er iemand voor de klas die op hun vader of moeder lijkt.” Het zou volgens haar interessant zijn een vergelijkbaar traject in een ander deel van de stad te doen. “Ik zou het heel mooi vinden als er ook in Amsterdam Oud-Zuid een besef ontstaat dat ook mensen die niet op jou lijken, meer kunnen weten dan jijzelf.”

Taal als sleutel

Betul’s belangrijkste doel voor de komende tijd is blijven werken aan haar Nederlands. Niet alleen op school, maar ook met behulp van radio, tv en gesprekken met mensen uit de buurt. “Ik weet al hoe ik les kan geven, hoe ik communiceer met kinderen. Maar de taal is een sleutel. Ik ben goed met gewone gesprekken. Maar als ik les moet geven, weet ik sommige woorden niet.”

Op de vraag wat voor baan ze nu precies heeft gekregen reageert Betul wat vaag. “Ik ga drie dagen per week werken, als ondersteuner of als leraar. Het is nog niet helemaal duidelijk.” “Dat is het wel”, lacht Spruit wanneer we het bij haar navragen. Betul wordt leraar. “Ze heeft het alleen nog niet officieel gehoord van degene die erover gaat. Ik heb het haar al wel tien keer verteld, maar ze kan het niet geloven.”

*Betul wil liever niet met haar eigen achternaam in de media komen. Jilmaz is een verzonnen naam. 

Meer constructief nieuws? Iedere werkdag op de halve uren tussen 10:30 en 18:30 hoor je bij Sublime het Nieuws van de Vooruitgang.


cta-banner

Download onze app zodat je overal kunt genieten van de beste muziek

Download de App
16:27 Brick
dazz - single version brick
16:23 Outkast
the way you move (radio edit) outkast
16:19 New Cool Collective + Mark Reilly
breaking out (nicola conte remix) new cool collective + mark reilly
16:17 Smokey Robinson & The Miracles
the tracks of my tears smokey robinson & the miracles
16:13 Izo FitzRoy
blind faith izo fitzroy
16:09 Room Eleven
one of these days room eleven
16:05 Michael Jackson
wanna be startin' somethin' michael jackson
15:53 Simply Red
holding back the years simply red
15:50 Nona
forever yours nona
15:46 Janet Jackson
that's the way love goes janet jackson