Maak kans op een boxspring! - Klik Hier
Feel Good Jaaroverzicht: zo werd de wereld in 2020 inclusiever en gelijker
2

Feel Good Jaaroverzicht: zo werd de wereld in 2020 inclusiever en gelijker

Het is misschien moeilijk te geloven als je alleen de voorpagina’s volgde. Maar als je uitzoomt en de plussen en minnen optelt, was 2020 ook en vooral een jaar waarin vooroordelen sneuvelden en gelijkheid voor mensen van kleur, vrouwen en de LHBTI’ers toenam.

Laten we beginnen met een protestbeweging die de wereld op z’n grondvesten deed schudden. Black Lives Matter voor raciale gelijkheid ontstond in 2013 in de Verenigde Staten, nadat de 17-jarige zwarte Trayvon Martin werd doodgeschoten door een witte buurtwacht. Maar pas in 2020 spoelde de protestbeweging de hele wereld over na de moord op George Floyd, de zwarte man die stierf met de knie van politie-agent Derek Chauvin in zijn nek.

Het liet Nederland ook niet onberoerd. Overal in ons land, van Middelburg tot Groningen, vonden grote en kleinere demonstraties plaats, allemaal onder de noemer Black Lives Matter NL.

Met resultaat, want de protesten brachten direct en indirect veranderingen teweeg ver buiten de grenzen van Amerika op het gebied van wetgeving, onderwijs, sport, media en zelfs religie.

Eerste Afro-Amerikaanse kardinaal

Zo kende 2020 een flink aantal primeurs voor mensen van kleur. De Amerikaanse Princeton-universiteit benoemde voor het eerst in haar 274-jarige bestaan een zwarte student tot ‘Valedictorian’. Het gaat om Nicholas Johnson uit Canada. De titel van Valedictorian wordt gebruikt om de beste student onder de net afgestudeerden aan te duiden.

LEES OOK: Feel Good Jaaroverzicht: deze vooruitgang boekte de natuur in 2020

De titel heeft voor Johnson extra speciale betekenis vanwege het slavernijverleden van de universiteit, zo zei hij tegen CNN. De eerste acht directeuren van Princeton hielden namelijk slaven. Johnson hoopt dat zijn benoeming jonge zwarte studenten motiveert en inspireert.

En ook een primeur binnen de katholieke kerk. De Amerikaanse aartsbisschop Wilton Gregory werd de eerste Afro-Amerikaanse kardinaal in de geschiedenis. Zijn naam was sinds 2002 al in heel de VS bekend. Hij stond toen aan het roer van een zero tolerance-beleid op het gebied van seksueel misbruik binnen de kerk. Afgelopen jaar richtte Gregory zich op acceptatie en diversiteit. Volgens de bisschop is het belangrijk dat zwarte jongeren kerkelijke leiders zien die op hen lijken.

Johnson & Johnson stopte met de verkoop van crèmes die de huid witter zouden maken

De coverfoto van het populaire tijdschrift Vanity Fair werd voor het eerst geschoten door een zwarte fotograaf: Dario Calmese. Twee jaar geleden had Vogue een vergelijkbare primeur. De toen 23-jarige Tyler Mitchell schreef toen geschiedenis als eerste zwarte cover-fotograaf van het tijdschrift, met een foto van Beyoncé. Vogue bestond op dat moment 125 jaar.

Witmakende crèmes op de schop

Cosmetica en kleding gingen ook op de schop. Farmaceut en maker van verzorgingsproducten Johnson & Johnson stopte met de verkoop van crèmes die de huid witter zouden maken. Het bedrijf zei in een verklaring dat de crème de suggestie wekt dat een lichtere huidskleur beter is dan je natuurlijke huidskleur. En dat dit nooit hun bedoeling was.

En in de VS nam de vraag naar producten voor Natural Black Hair flink toe. Veel zwarte Amerikanen kiezen er nog altijd voor om hun haar steil te maken, omdat hun natuurlijke kapsel niet overal werd geaccepteerd. Dat lijkt nu langzaamaan te veranderen.

Deze ontwikkeling begon toen kappers noodgedwongen dicht moesten vanwege corona. En ook de Black Lives Matter-beweging zorgde voor meer acceptatie. In zeven staten in de VS werd discriminatie op de werkvloer vanwege Black Natural Hair wettelijk verboden, en bij nog eens zeven staten is een zelfde wetsvoorstel ingediend.

Medisch onderwijs is van oudsher ingericht door witte mannen

En verschillende grote makers van danskleding beloofden om een diverser aanbod aan huidkleurige producten te maken. Want als je online zocht naar ‘huidkleurige balletschoenen’ kreeg je een hele reeks afbeeldingen van lichtroze dansschoenen te zien. Terwijl die kleur lang niet voor iedereen lijkt op de kleur van zijn of haar huid.

Inherent racisme doktersopleiding

Studenten aan de universiteit van Bristol begonnen meer te leren over etnische diversiteit. De universiteit wilde daarmee een einde maken aan ‘inherent racisme’ in doktersopleidingen. Volgens Joseph Hartland van de universiteit is medisch onderwijs van oudsher ingericht door witte mannen, en stond het belang van de witte patiënt voorop. Dat zie je volgens hem nog steeds terug in dokters-opleidingen, zo zei hij tegen de BBC.

LEES OOK: Feel good jaaroverzicht: de medische vooruitgang van 2020

Er werd bijvoorbeeld geleerd om te kijken of een patiënt die benauwd is bepaalde kenmerken vertoont – zoals een blauwe tint van de tong of vingertoppen. Maar deze verschijnselen zien er bij mensen met een donkere huidskleur anders uit. De universiteit kondigde maatregelen aan om studenten beter op te leiden. Er komen nieuwe studieboeken waarin symptomen bij mensen met verschillende huidskleuren worden uitgelegd. Ook wordt aandacht besteed aan de geschiedenis van medisch onderwijs, en het feit dat de witte patiënt daarin centraal stond.

Meer vrouwelijke rolmodellen

Dit jaar groeide het aantal vrouwelijke rolmodellen in leidinggevende functies. Het meest in het oog springende voorbeeld was Kamala Harris. Als dochter van een Jamaicaanse vader en een Indiase moeder werd ze de eerste vrouwelijke, zwarte én Aziatische vicepresident van het land.  “Hoewel ik de eerste vrouw ben in deze functie, zal ik niet de laatste zijn. Want elk meisje dat vanavond kijkt, zal zien dat dit een land is vol kansen’, zei Harris tijdens haar overwinningsspeech.

Het nieuwe kabinet van premier Jacinda Ardern werd als een van de meest diverse ter wereld bestempeld

Nieuw-Zeeland beleefde ook een primeur. Daar werd Nanaia Mahuta als nieuwe minister van buitenlandse zaken aangesteld. Mahuta is zowel de eerste vrouw als de eerste Maōri – een oorspronkelijke bewoner van Nieuw-Zeeland – die deze functie bekleedt. Het nieuwe kabinet van premier Jacinda Ardern werd als een van de meest diverse ter wereld bestempeld. Bijna de helft is vrouw, en 10 procent is LHBTI’er.

En ook Nederland kreeg steeds meer vrouwelijke rolmodellen in de politiek. Sigrid Kaag, Mona Keijzer, Lilian Marijnissen en Esther Ouwehand; een recordaantal vrouwen liep zich warm om bij de komende Tweede Kamer-verkiezingen lijsttrekker te worden. Volgens sociaal activist Devika Partiman van de stichting Stem op een Vrouw hebben partijen de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in het aantrekken van vrouwen, en begon dat afgelopen jaar zijn vruchten af te werpen.

Traditionele arbeidsverdeling op de schop

In de prehistorie waren het de mannen die jaagden. Vrouwen plukten wat bessen en letten op de kinderen. Dat is het beeld dat veel mensen hadden, maar dat bleek niet helemaal te kloppen.

Een prehistorische vrouw die is uitgerust om op groot wild te jagen, is in elk geval geen uitzondering

In Peru werd namelijk een graf gevonden van 9.000 jaar oud, met daarin een vrouwenskelet met een complete jachtuitrusting. Archeologen en antropologen bekeken ook andere graven uit dezelfde periode. Ze concludeerden dat de vondst eigenlijk vrij normaal was: een prehistorische vrouw die is uitgerust om op groot wild te jagen is in elk geval geen uitzondering.

En dat was voer voor discussie. Want deze vondst weersprak de traditionele arbeidsverdeling tussen mannen en vrouwen. Volgens sommige wetenschappers lag deze taakverdeling aan de basis van onze evolutie.

En die arbeidsverdeling blijkt hardnekkig, maar wordt stukje bij beetje bijgesteld. Zo brak een groep vrouwen in Marokko met oude tradities. Zij vormden namelijk het eerste vrouwelijke visserscollectief van het land. Het vissersvak in Marokko is een mannenwereld, waar je als vrouw maar moeilijk tussenkomt. Dankzij het visserscollectief en de bijbehorende opleiding kunnen nu ook vrouwen de zee op.

In Schotland werden maandverband en tampons gratis

En stewardessen van Japan Airlines zijn sinds april niet meer verplicht om een rok en hakken te dragen tijdens hun werk. Het was een belangrijke overwinning voor de zogeheten ‘Ku Too-beweging’ in Japan. Die naam verwijst naar de pijnlijke voeten die veel vrouwen krijgen van het continu lopen op hakken.

Gratis maandverband en tampons

In Schotland werden maandverband en tampons gratis. Het Schotse parlement stemde in met een wet die dat mogelijk maakt. Voortaan zijn hygièneproducten vrij verkrijgbaar bij bijvoorbeeld sportclubs, buurthuizen en apotheken.

Meer dan 40 jaar werd abortus in het land als een misdaad beschouwd

De maatregel richt zich tegen wat ze in Schotland “period poverty” noemen, “menstruatie-armoede”. Eén op de tien meisjes in Groot-Brittannië heeft simpelweg geen geld om bijvoorbeeld maandverband te kopen. Veel van hen blijven daarom thuis van school als ze ongesteld zijn. Schotland is het eerste land ter wereld dat dit bij wet regelt.

In Engeland kunnen meisjes sinds dit jaar al op scholen gratis tampons en maandverband krijgen.

Baas over eigen buik

Het parlement van Nieuw-Zeeland nam een wet aan die abortus legaliseerde. Daardoor kunnen vrouwen een zwangerschap tot 20 weken afbreken, zonder dat er een medische noodzaak aan ten grondslag moet liggen. Meer dan 40 jaar werd abortus in het land als een misdaad beschouwd. Daar is een einde aan gekomen.

En Argentinië lijkt daarin te volgen. Momenteel kunnen vrouwen in Argentinië vervolgd worden voor moord als zij hun zwangerschap beëindigen. Maar begin december nam het lagerhuis een wet aan die abortus toelaat tot de veertiende week zwangerschap. Duizenden Argentijnse vrouwen vielen elkaar huilend in de armen toen de beslissing tot legislatie viel. Het is een grote stap in het overwegend katholieke land en kan de toon zetten in de rest van Latijns-Amerika. De senaat moet de hervorming nog goedkeuren. Dan zou Argentinië een van de eerste landen in Latijns-Amerika worden die abortus legaliseert.

Transgenders in de spotlight

Afgelopen jaar leken we ons nog meer open te stellen voor de fluïde vormen die onze seksuele voorkeur en geaardheid aan kunnen nemen. En wellicht heeft de wereldberoemde Nederlandse Youtube-ster NikkieTutorials (Nikkie de Jager) daar iets aan bijgedragen. Begin van dit jaar vertelde ze in een video dat ze transgender is. “Ik ben in het verkeerde lichaam geboren. Het betekent dat ik transgender ben. Het is eng om dit te filmen, maar het voelt zo bevrijdend”, zei ze.

de video werd meer dan 36 miljoen keer bekeken

De vlogster kreeg nadien enorm veel steunbetuigingen van over heel de wereld en de video werd meer dan 36 miljoen keer bekeken. “Ik ben zo blij dat we in 2020 zijn. Het wordt echt aanvaard.”

Frankrijk verkoos voor het eerst een burgemeester die transgender is. En op de bekende badkledingeditie van het Amerikaanse tijdschrift Sports Illustrated kwam voor het eerst een transgendermodel te staan; de Braziliaanse Valentina Sampaio. Zij schreef eerder al geschiedenis in de modewereld: drie jaar geleden was ze de eerste transgenderpersoon op de cover van de Franse Vogue. En vorig jaar het eerste transmodel bij lingeriemerk Victoria’s Secret.

Sampaio voelde zich vereerd dat ze nu ook op de cover van Sports Illustrated mocht staan. Maar veel belangrijker vond ze het om aandacht te vragen voor de positie van transpersonen in Brazilië. Die worden nog altijd erg gediscrimineerd en onderdrukt.

Conversietherapie in de ban

Het lijkt een verschijnsel uit de Middeleeuwen, maar conversietherapie komt nog altijd veelvuldig voor. Hierbij wordt geprobeerd om iemands seksuele voorkeur of identiteit te veranderen. Dat kan leiden tot ernstige psychische schade.

Het Duitse parlement liet de ‘homo-conversietherapie’ bij wet verbieden

Het was dan ook een belangrijk signaal dat 370 religieuze leiders van over de hele wereld opriepen tot een verbod op conversietherapieën. Onder hen zijn grote namen, zoals de Zuid-Afrikaanse aartsbisschop Desmond Tutu en ook David Rosen, de voormalig opperrabbijn van Ierland.

Het Duitse parlement liet conversietherapieën bij wet verbieden voor jongeren onder 18. In Zwitserland en delen van de Verenigde Staten, Canada en Australië zijn deze praktijken al verboden.

En ook sociale media-platforms kwamen in actie. Op zowel Instagram als Facebook werden berichten over ‘homogenezingen’ verboden. De bedrijven stelden dat ze de promotie van dat soort praktijken zien als een aanval op de seksuele geaardheid van gebruikers.

Verbeterde wetgeving LBHTI+ gemeenschap

In het Verenigd Koninkrijk werden de regels voor bloeddonatie versoepeld voor homo- en biseksuele mannen. Mannen die een langdurige relatie hebben met een andere man kunnen straks bloed doneren. Hiervoor moesten homoseksuele mannen zich nog drie maanden onthouden van seks voordat zij bloed mochten geven.

Het Hooggerechtshof bepaalde dat werknemers niet mogen worden ontslagen vanwege hun geaardheid

En in de Verenigde Staten vond een belangrijke rechterlijke uitspraak voor LHBTI’ers plaats. Het Hooggerechtshof bepaalde daar dat werknemers niet mogen worden ontslagen vanwege hun geaardheid, of omdat ze transgender zijn.

In de rechtszaak stond de betekenis van een wet in de zogeheten Civil Rights Act ter discussie. In deze wet staat dat je iemand niet mag ontslaan op basis van geslacht. De regel kon tot nu toe niet worden toegepast op mensen die homo, lesbisch of transgender zijn, maar daar bracht de hoogste rechter dus verandering in.

De voltrekking van het eerste huwelijk, tussen twee vrouwen, was te zien op nationale televisie

In Costa Rica vond ook een mijlpaal plaats, want daar werden voor het eerst homohuwelijken voltrokken. In 2018 oordeelde het hooggerechtshof van Costa Rica dat een wet die homohuwelijken verbood, discriminerend was en dus in strijd met de grondwet.

De voltrekking van het eerste huwelijk, tussen twee vrouwen, was te zien op nationale televisie. Costa Rica was hiermee het eerste land in Midden-Amerika dat het homohuwelijk legaliseerde. In Zuid-Amerika waren al wel veel landen overstag: namelijk Argentinië, Brazilië, Ecuador, Colombia en Uruguay.


cta-banner

Download onze app zodat je overal kunt genieten van de beste muziek

Download de App
16:33 Bruno Mars
chunky bruno mars
16:30 Shalamar
the second time around shalamar
16:23 Kelis
trick me kelis
16:19 Valentine Brothers
money's too tight to mention valentine brothers
16:15 Moloko
sing it back moloko
16:10 The Gap Band
burn rubber (why you wanna hurt me) the gap band
16:05 Janet Jackson
what have you done for me lately janet jackson
16:02 Diana Ross
upside down diana ross
15:51 Timex Social Club
rumors timex social club
15:46 Celeste
love is back celeste