Maak kans op een boxspring! - Klik Hier
Overwinning Ierse klimaatzaak ‘mogelijk gevolgen heel Europa’
19

Overwinning Ierse klimaatzaak ‘mogelijk gevolgen heel Europa’

Ierland wil in 2050 klimaatneutraal zijn, maar een panel van zeven opperrechters oordeelde vrijdag unaniem dat het huidige plan om dat doel te bereiken niet gedetailleerd genoeg is. ‘Een krachtig signaal voor de internationale politiek’, zegt Urgenda-jurist Dennis van Berkel.

De zaak werd aangespannen door milieuorganisatie Friends of the Irish Environment (FIE). Zij stelden dat de Ierse overheid niet voldoet aan verplichtingen uit de Climate Action and Low Carbon Development Act, een wet uit 2015 die zegt dat de overheid plannen moet maken om de transitie naar een klimaatneutrale economie in 2050 te realiseren.

Een panel van zeven Ierse opperrechters gaf de milieuorganisatie unaniem gelijk. Zij bevestigden afgelopen vrijdag dat uit de huidige plannen niet valt af te leiden dat Ierland op weg is om zijn doelen te behalen. De rechter heeft de overheid daarom opgedragen op om een nieuw, gedetailleerd plan te maken. Klimaatactivisten noemen de ontwikkeling hoopgevend.

 

Lees ook: ‘Maker CO2-zuigende machines ontvangt investering van 67 miljoen

Urgenda

De Ierse zaak vertoont overeenkomsten met de Nederlandse Urgenda-uitspraak, zegt Dennis van Berkel, jurist bij klimaatorganisatie Urgenda. In de wereldberoemde zaak van december 2019 zei de hoogste rechter van Nederland, de Hoge Raad, dat de staat verplicht is om per eind 2020 minimaal 25 procent minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Volgens de rechter is dat het minimale dat de Nederlandse overheid moet doen om essentiële mensenrechten van inwoners te beschermen.

In beide zaken was geen onenigheid over de vraag of klimaatverandering gevaarlijk is en of de uitstoot van broeikasgassen fors omlaag moet. Wat wél ter discussie stond: is het werken aan klimaatdoelen puur een beleidstaak van de politiek, of kan de rechter ook een vinger in de pap hebben? Het laatste, oordeelden beide rechters.

Van Berkel: ‘Ierland heeft als doel om in 2050 klimaatneutraal te zijn. De rechter heeft nu gezegd: “Goed, als dat het doel is, en gezien het grote gevaar dat klimaatverandering vormt, moet er ook daadwerkelijk actie ondernomen worden.”’

Belangrijk signaal

Volgens de jurist geeft de Ierse rechter hiermee een belangrijk signaal aan regeringen en rechtbanken in andere landen: ‘Klimaatverandering is geen no go area voor rechters.’

Dat rechterlijke instanties uit verschillende landen elkaars uitspraken raadplegen, is niet ongebruikelijk, legt Van Berkel uit: ‘Om een heel duidelijk voorbeeld te noemen: deze Irish Supreme Court noemt herhaaldelijk de Urgenda-zaak. Je ziet dat de Ierse rechter naar de Nederlandse hoogste rechter kijkt en zegt: deze rechter heeft óók vastgesteld dat klimaatverandering een heel groot gevaar is, en dat dit niet alleen een kwestie van beleid is.’

Dat ieder land zijn eigen rechtssysteem heeft, sluit dus niet uit dat rechters elkaar kunnen beïnvloeden. Van Berkel: ‘Natuurlijk heb je wel specifieke wetten, maar veel van de vragen die zich voordoen lijken op elkaar. En de feiten zijn identiek. Dus hoewel rechtbanken in andere landen niet gebonden zijn aan elkaars uitspraken, laten ze zich daar wel degelijk door inspireren.’

Lees ook: ‘Hoe walvispoep helpt klimaatverandering tegen te gaan

Veel gepraat

Toch hoopt de jurist niet dat steeds meer rechters zich over vergelijkbare zaken hoeven buigen. ‘Op dit moment wordt er veel gepraat, maar nog veel te weinig gedaan. Het belangrijkste is dat de regeringen en de parlementen aan de slag gaan, want het probleem kan niet worden opgelost door rechtbanken. Die kunnen alleen maar zeggen: “Ho, wacht – jullie gaan nu een grens over.” Maar het is niet de bedoeling dat rechters dat elke keer doen. We hopen dat regeringen en parlementen aan de slag gaan zodat rechters dit niet hoeven te zeggen. We willen met hen samenwerken om die transitie zo snel mogelijk vorm te geven.’

Overigens is de uitspraak van de Ierse rechter goed ontvangen door de nieuwe regering van het land, die ambitieuze klimaatdoelstellingen heeft: de coalitie wil dat de uitstoot van broeikasgassen vanaf nu elk jaar met 7 procent afneemt.

Eamon Ryan, de Ierse minister van klimaatactie en leider van coalitiepartij Green Party zegt in een verklaring dat het land de uitspraak moet gebruiken om zijn ambities op te schroeven en te werken aan een betere toekomst voor iedereen.

Auteur: Maaike Baan

Lees ook: ‘Een saucijzenbroodje met krekelvlees voor de milieubewuste carnivoor

Meer constructief nieuws? Iedere werkdag op de halve uren tussen 9:30 en 18:30 hoor je bij Sublime het Nieuws van de Vooruitgang.


cta-banner

Download onze app zodat je overal kunt genieten van de beste muziek

Download de App
03:09 Erykah Badu
apple tree erykah badu
03:03 Dave Brubeck
take five (album) dave brubeck
02:59 Grace Jones
slave to the rhythm grace jones
02:54 Jason Mraz
good old daze jason mraz
02:51 Chic
everybody dance chic
02:47 Al Jarreau
mornin' al jarreau
02:42 Macy Gray
sexual revolution macy gray
02:37 Gladys Knight
midnight train to georgia gladys knight
02:33 Alain Clark
wonderful day alain clark
02:30 Samm Henshaw
our love samm henshaw