Maak kans op een boxspring! - Klik Hier
Dr. Bronner: zeep met impact
20

Dr. Bronner: zeep met impact

Dr. Bronner: van zelfgemaakte eco-zeep naar progressief miljoenenbedrijf

Na de Tweede Wereldoorlog gebruikte Emanuel Bronner de etiketten van zijn ecologische zeep om op te roepen tot eenheid. 72 jaar later staan zijn kleinzoons aan het roer van het grootste natuurlijke zeepmerk van de VS, nog altijd met wereldverbeterende ambities.

In all we do, let us be generous, fair and loving to Spaceship Earth and all its inhabitants. For we’re All-One Or None! All-One!”. Dit is niet de lijfspreuk van een yogaschool of het protestlied van klimaatstakers. De oproep is te lezen op de producten van Dr. Bronner, een eigenzinnig familiebedrijf uit Californië dat sinds ruim 70 jaar bekend staat om zijn multifunctionele ecologische zeep.

Die is anders dan je van het gemiddelde verzorgingsproduct gewend bent. Het meest populaire item, de ‘18-in-1 Pure Castile Soap’ (‘castile‘ betekent dat de zeep gemaakt is op basis van plantaardige oliën zoals hennep- en olijfolie), is voor praktisch alles te gebruiken: badderen, haren wassen, make-up verwijderen, de vloer schrobben, kleding wassen, je huisdier opfrissen en zelfs tanden poetsen (al nodigt de pepermuntgeur daar eerder toe uit dan de amandelvariant, die doet denken aan de geur van marsepein).

De ode aan ‘Ruimteschip Aarde’ hierboven is slechts een greep uit een uitgebreider aanbod aan badkamer-lectuur: iedere vierkante millimeter van de zeepflessen, lotions en en haarproducten is gevuld met kleine letters die samen een ‘Moreel ABC’ vormen, gebaseerd op quotes van onder meer Boeddha, Jezus en de achttiende-eeuwse filosoof Thomas Paine. Geschreven in rijmvorm en voorzien van een grote hoeveelheid uitroeptekens.

18-in-1 pepermuntzeep. Foto: Dr. Bronner

‘De zeep verkoopt het label’

Toen de oprichter van Dr. Bronner na de Tweede Wereldoorlog in Los Angeles furore maakte met zijn huisgemaakte zeep, was het hem geheel om deze etiketten te doen, vertelt zijn kleinzoon David Bronner, de huidige CEO (Cosmic Engagement Officer) van het familiebedrijf. Ik ontmoet hem – nog voordat het coronavirus uitbreekt in Europa – op het kantoor van outdoormerk en projectpartner Patagonia in Amsterdam. David draagt een jas met een groot logo van Sea Shepherd. Een blonde staart bungelt onder zijn hoed. Als ik hem vraag naar de geschiedenis van de zeepmakerij, vertelt hij met trots in zijn stem.

David Bronner. Foto: Dr. Bronner.

David’s Duits-Joodse grootvader Emanuel Bronner (voorheen ‘Heilbronner’, de familie haalde het ‘Heil’ tijdens de oorlog uit hun naam) verloor zijn beide ouders aan de Holocaust. Zijn reactie op die tragedie was er niet een van haat of angst, maar van liefde, vertelt David. Zijn opa besloot zijn leven te wijden aan het verspreiden van de enige boodschap die er volgens hem voor kon zorgen dat de geschiedenis zich nooit zou herhalen: een pleidooi voor allesoverstijgende eenheid. All-One, Or None.

Emanuel Bronner trok door de Verenigde Staten om zoveel mogelijk mensen met zijn visie in aanraking te brengen. Omdat er ook brood op de plank moest komen, verkocht hij tijdens de bijeenkomsten zijn zelfgemaakte zeep. David: ‘Mijn opa kreeg al snel in de gaten dat het verhaal de ronde deed, van: “wauw, dit is lekkere zeep”. Mensen kwamen op een gegeven moment alleen om er een paar op te halen, en bleven niet om te horen wat hij te zeggen had. Dus toen heeft hij dat wat hij wilde zeggen maar op het etiket gezet. De zeep moest het label verkopen, in plaats van andersom.’

‘Progressief denker en pionier’

Niet alleen de etiketten van Emanuel Bronner baarden opzien, ook het product erachter getuigde van eigenzinnigheid. Na de oorlog raakte natuurlijke zeep in rap tempo uit de mode. David: ‘Steeds meer verzorgingsproducten werden gemaakt op basis van aardolie. Dat gebeurde tegelijk met de opkomst van onder meer plastic en synthetische kunstmest.’

Lees ook: ‘Deze supermarkt in Amsterdam is helemaal plasticvrij

Dat zijn opa de gevaren van die ontwikkelingen al vroeg inzag, heeft waarschijnlijk te maken met hoe hij in het leven stond, denkt David. ‘Hij hield erg van het buitenleven en de natuur, en van simpele en biologisch afbreekbare producten die voor verschillende doeleinden zijn te gebruiken. Mijn opa leidde een eenvoudig leven in harmonie met de wereld. Hij was een progressief denker en een pionier op het gebied van milieu.’

Het moment waarop David voor het eerst ten volle besefte wat zijn grootvader bedoelde met de woorden ‘All-One’, kan hij zich nog exact herinneren. Na het afronden van zijn Biologie major aan Harvard reisde hij naar Amsterdam, waar hij in aanraking kwam met de kraakbeweging – en de nodige geestverruimende middelen. ‘Ik herinner me dat ik naar mijn arm keek en die zag op een quantumniveau’, vertelt de CEO met een twinkeling in zijn ogen. ‘Ik weet nog dat ik dacht: ik ben niet anders dan de wereld, ik ben er één mee. Als ik eet en poep stroomt de wereld door me heen’. Kort na deze openbaring bracht hij zijn grootvader het nieuws: ‘Grandpa, o my gosh. You were right. Ik ga mijn leven wijden aan jouw missie.’ De keuze om zich in te zetten voor het familiebedrijf was gemaakt.

Anno 2020 is Dr. Bronner met een omzet van 130 miljoen dollar uitgegroeid tot het grootste natuurlijke zeepmerk van de Verenigde Staten. De producten zijn over de hele wereld verkrijgbaar, in Nederland met name bij natuurdrogisterijen als Holland & Barrett.

Emanuel Bronner. Foto: Dr. Bronner.

Van bodemgezondheid tot psychedelica

Opvallend is de omvangrijkheid van Dr. Bronner’s missie. De meeste zogenoemde social enterprises van deze tijd hebben een redelijk afgebakend doel: Tony’s Chocolonely wil een einde maken aan moderne slavernij in de cacaosector, Fairphone stelt het productieproces van mobiele telefoons van binnenuit aan de kaak, Patagonia is ‘in business to save our home planet’. En Dr. Bronner streeft ernaar… dat wij allen één worden.

David’s broer en president van Dr. Bronner Michael Bronner geeft in een video lachend toe: ‘Our mission statement is not very narrow’. Maar het merk timmert dan ook op tal van manieren aan de weg.

Om een aantal voorbeelden te noemen: werknemers in de top van het bedrijf kunnen niet meer dan vijf keer zoveel verdienen als het personeelslid met het laagste salaris. Ter vergelijking: binnen Unilever lag die verhouding in 2019 volgens berekeningen van de Volkskrant op 238 tegenover 1. Binnen Dr. Bronner geldt een minimumloon van 19 dollar en 23 cent, terwijl het officiële minimumloon in Californië op 12 dollar ligt. Het bedrijf betaalt de zorgverzekeringen van werknemers en hun gezinnen en draagt tot 5000 dollar bij aan kinderopvang.

Vorig jaar doneerden de zeepmakers voor ruim 7 miljoen dollar aan organisaties met uiteenlopende doelen, van dierenwelzijn tot jeugdhulp en van landbouwhervormingen tot de legalisering van het gebruik van psychedelica voor therapeutische doeleinden.

Sinds 2003 zijn alle plastic verpakkingen van Dr. Bronner volledig gemaakt van gerecycled materiaal. In 2025 wil het bedrijf klimaatpositief zijn, onder meer door het gebruik van schoner transport, het reduceren van afval in het productieproces naar nul, en door samen te blijven werken met kleinschalige boerenbedrijven die hun land op zo’n manier managen dat het koolstof opneemt uit de lucht – iets wat een gezonde bodem van nature doet.

Kokosboerderij in Sri Lanka. Foto: Dr. Bronner. 

Het project waarvoor David in Amsterdam is als ik hem ontmoet, is een initiatief waar Dr. Bronner de afgelopen jaren met een aantal andere bedrijven en organisaties aan heeft gewerkt: een keurmerk voor regeneratieve biologische landbouw. De certificering moet deze zomer worden opengesteld voor deelnemers.

Lees ook: ‘Econoom Joost van Schie (33) gaat boeren voor een betere bodem

Het is een initiatief waarbij iedereen wint, meent David: ‘Nu zijn er allerlei aparte standaarden voor biologische productie, bodemgezondheid, dierenwelzijn en eerlijke arbeid en beloning. Van al die elementen nemen we het beste van het beste, en die verenigen we in één keurmerk.’ Het zogeheten RegenOrganic-label is niet alleen bedoeld voor voeding, maar ook voor kleding en zeep – ‘eigenlijk alles wat je consumeert’.

Het eerste product met zo’n keurmerk is inmiddels op de markt: de kokosolie van Dr. Bronner. Dat ging niet over één nacht ijs: in 2007 hielpen de zeepmakers met de oprichting van Serendipol, een zusterbedrijf in Sri Lanka waarbij meer dan 1200 kleinschalige kokosboeren zijn aangesloten die werken volgens principes voor biologische landbouw en fair trade.

Werknemers van zusterbedrijf Serendipol. Foto: Dr.Bronner’s. 

‘Where do our coconuts come from?’

Goed zorgen voor je mensen en tot op de bodem uitzoeken hoe je eigen productieketen in elkaar zit. Dat zijn de twee belangrijkste dingen die je als bedrijf kunt doen, vindt David. Dat tweede drong In 1999 voor het eerst tot hem door. ‘Dat was in de tijd dat bedrijven als Patagonia en Guayakí [een Californisch bedrijf dat het drankje Yerba Mate maakt, red.] verantwoordelijkheid begonnen te nemen voor hun productieketens. Zij lieten mensen echt zien van, kijk: Als je geen idee hebt waar je koffie of chocola vandaan komt, dan zal het wel vreselijk zijn. Dat zorgde bij mij voor het besef, like, whoa, I don’t know – where do our coconuts come from?’.

Veel bedrijven bevinden zich nog altijd in die positie, ziet David. ‘Een deel daarvan wil gewoon niet weten hoe het zit. Omdat het ze meer geld kost, en meer gedoe. Maar het is een cruciale stap die je moet zetten. Je moet die verantwoordelijkheid nemen.’ Of er vandaag de dag meer bedrijven zijn die dat doen? ‘Meer en meer. Veel van wat je ziet is greenwashing, maar in ieder geval hebben die bedrijven in de gaten dat ze groen moeten overkomen. En er zijn er steeds meer die ook bereid zijn de daad bij het woord te voegen. Maar bedrijven met echte, oprechte toewijding… daar zouden er veel meer van moeten zijn.’

Auteur: Maaike Baan

Meer constructief nieuws? Iedere werkdag op de halve uren tussen 9:30 en 18:30 hoor je bij SUBLIME het Nieuws van de Vooruitgang.


cta-banner

Download onze app zodat je overal kunt genieten van de beste muziek

Download de App
17:32 Kool & The Gang
fresh (12 inch remix) kool & the gang
17:21 Earth Wind and Fire
got to get you into my life earth wind and fire
17:18 Stevie Wonder
signed,sealed,delivered, i'm yours stevie wonder
17:13 SAULT
free sault
17:10 The O'Jays
put our heads together the o'jays
17:05 Bee Gees
stayin' alive bee gees
16:53 Calvin Harris & Pharrell Williams & Kate Perry & Big Sean
feels (no rap) calvin harris & pharrell williams & kate perry & big sean
16:49 Chaka Khan
fate chaka khan
16:43 Marvin Gaye
got to give it up -the reflex revision marvin gaye
16:37 Prince
i need a man prince