Sublime viert 50ste verjaardag van Marvin Gaye’s ‘What’s Going On’
5

Sublime viert 50ste verjaardag van Marvin Gaye’s ‘What’s Going On’

Het is een halve eeuw geleden dat Marvin Gaye zijn soulklassieker ‘What’s Going On’ uitbracht. Ter ere van dit jubileum besloot Jaap Brienen het album vandaag volledig te draaien in zijn ochtendshow.

‘What’s Going On’ heeft de tand des tijds glorieus doorstaan. Tijdens de Black Lives Matter-protesten schalden nummers als ‘Whats Happening Brother’ en ‘Mercy Mercy’ weer door de straten van Amerikaanse steden. En in 2020 werd het door het tijdschrift Rolling Stone uitgeroepen tot ‘Best Album Of All Time’.

Het had echter weinig gescheeld of de plaat had nooit het daglicht gezien. Het nummer ‘What’s Going On’ was een radicale koerswijziging van Gaye’s eerdere werk. Het platenlabel van de zanger, Motown, voelde er weinig voor op de bres te gaan staan voor maatschappelijke issues als racisme, de Vietnamoorlog, milieuvervuiling en werkeloosheid.

“Worst record I ever heard in my life”

Gaye zelf had in eerste instantie ook zijn bedenkingen toen Renaldo Benson van de Four Tops naar hem toe kwam met het nummer. Benson schreef ‘What’s Going On’ nadat hij getuige was van een clash tussen de politie en deelnemers van een anti-Vietnam-oorlog-protest. Volgens Benson deden de deelnemers niets kwaadaardigs en werd er door agenten genadeloos ingeslagen op onschuldige burgers. Hij dacht letterlijk: what’s going on?!

Bensons’ band Four Tops vond het nummer te politiek, en ook Joan Baez wilde het nummer niet opnemen. Gaye stond tot die tijd bekend om zijn feel good ballads als ‘Ain’t No Mountain High Enough’ en ‘I Heard It Through The Grapevine’. Uiteindelijk gaat Gaye toch akkoord om het nummer op te nemen onder de voorwaarde dat hij het mag herschrijven.

Berry Gordy, oprichter van Motown en destijds ook de zwager van Marvin, was ervan overtuigd dat het protestnummer zijn carrière zou ruïneren. Het is dan de zomer van 1970. Iedereen die het wilde horen, kreeg van Berry mee hoezeer hij ‘What’s Going On’ verafschuwde. Het zou te lang en te vormloos zijn en niet commercieel genoeg voor radio. Kortom, het voldeed aan geen van de vereisten voor een nummer 1 hit volgens de Motown-formule. The Independent haalt een quote aan waarin Gordy ‘What’s Going On’ beschrijft als “the worst record I ever heard in my life”.

Weddenschap: binnen 30 dagen een album maken

Maar Marvin Gaye houdt voet bij stuk. “Put it out or I’ll never record for you again.” De machtsstrijd tussen de twee duurt zeven maanden, waarin Gaye alleen maar meer overtuigd raakt van de urgentie van zijn boodschap. Uiteindelijk komt “What’s Going On” zonder Gordy’s toestemming op de radio op 17 januari 1971. Het wordt direct een gigantische hit. Gordy beseft dat het in Motown’s belang is om dit succes verder uit te baten. Maar de eigenaar weet ook dat hij op slechte voet staat met Marvin. Dus verzint hij een list. Hij daagt Marvin uit voor een weddenschap: het lukt je nooit om binnen 30 dagen een album rond deze single te maken. Het is tot op de dag van vandaag niet bekend om welk bedrag werd gewed.

In dertig dagen stampt Marvin Gaye -met hulp van drugs, drank en langdurige masturbatiesessies- een conceptueel album uit de grond met negen nummers waarin hij vertelt vanuit het perspectief van een soldaat die terugkeert uit de Vietnamoorlog. Het is doorspekt met kritiek op de Verenigde Staten, het land waarvoor de veteraan vocht en dat doordrongen is van haat, onrechtvaardigheid en armoede.

Broertje Frankie als inspiratiebron

De grootste inspiratie voor het album, of beter gezegd bron van verdriet en schuldgevoelens, kwam van zijn jongere broer, Frankie Gaye, die in de Vietnam-oorlog had gevochten. Frankie had zich in de steek gelaten gevoeld door zijn beroemde broer die hem tijdens zijn militaire dienst niet een keer had geschreven. Aan David Ritz, de biografieschrijver van Marvin Gaye vertelde Frankie dat dit veel pijn deed. Hij zat 15.000 kilometer van huis in een oorlog die zinloos en onjuist voelde. De dood en destructie die hij zag, maakte hem ziek van binnen. En niemand van zijn maten geloofde dat Marvin zijn broer was, omdat hij nooit wat van zich liet horen.  Bij thuiskomst in Amerika werd hij met argwaan en boosheid bejegend vanwege zijn rol in Vietnam.

In het nummer ‘What’s Happening Brother” probeert Marvin vanuit zijn broertje te vertellen over de desillusie die oorlogsveteranen ervoeren bij terugkomst:

Are things really gettin’ better, like the newspaper said?
What else is new my friend? Besides what I read
Can’t find no work, can’t find no job, my friend
Money is tighter than it’s ever been
Say, man, I just don’t understand
What’s going on across this land

Het album ‘What’s Going On’ groeide uit tot een van de meest invloedrijke muziekwerken ooit gemaakt. De thema’s waarover Gaye zingt – van respect voor de natuur in ‘Mercy, Mercy’ tot verslaving in ‘Flying High (In The Friendly Sky)’ zijn nog net zo relevant als toen. Dat bleek maar weer door alle reacties die kwamen op actie van Jaap. Hier een kleine greep:

“Sweet Sweet memories. Wat een tijdloze fantastische muziek. Ik heb zelfs mijn zoon Marvin genoemd”

“Zo gaaf dat je de hele LP van Marvin draait!! Maar nu ben ik thuis aangekomen en zie dat de app “achterligt” met afspelen…zal ik maar in de auto blijven zitten met de radio aan? Of rennen naar 2 hoog om de radio daar aan te zetten? …Maar bij welk nummer dan?”

“Happy 50th anniversary to the lovely album What’s Going On! Ik krijg helemaal kippenvel van dit album. Ik ben zooo dankbaar voor artiesten zoals Marvin Gaye die zijn hart, ziel en talent met ons deelde voor een betere wereld. Een echte inspiratie! Love your brother, love your sister”

Hallo Jaap, Dit zou je eens per week moeten doen: een classic album volledig draaien…Fijne ochtendshow!”

Wat denk jij? Iedere week een klassieke plaat volledig draaien op Sublime? Laat het ons weten!


cta-banner

Download onze app zodat je overal kunt genieten van de beste muziek

Download de App
11:06 Aretha Franklin
what a fool believes aretha franklin
10:54 Commodores
brick house commodores
10:50 Lalah Hathaway & Robert Glasper
show me your soul lalah hathaway & robert glasper
10:47 Otis Redding
fa-fa-fa-fa fa (sad song) otis redding
10:43 Lenny Kravitz
i belong to you lenny kravitz
10:39 Belleruche
anything you want (not that) belleruche
10:36 Stevie Wonder
isn't she lovely stevie wonder
10:26 Omar
there's nothing like this omar
10:22 Gabin ft. Dee Dee Bridgewater
into my soul gabin ft. dee dee bridgewater
10:17 Robin Thicke
hola robin thicke